حضرت سجاد علیه السلام: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانش‌نامه فرهنگ ایثار , جهاد و شهادت
پرش به: ناوبری، جستجو
(صفحه‌ای جدید حاوی «چپ {{جعبه اطلاعات شخصیت‌ها |نام فرد...» ایجاد کرد)
 
(بدون تفاوت)

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۹ آبان ۱۳۹۸، ساعت ۲۲:۱۷

600px-Cscr-featuredtopic-fawiki.svg.png
سجاد
Emam-sajad33-n-300x135.jpg
نام سجاد
کنیه بوالحسن، ابوالحسین، ابومحمد، ابوعبداللّه
القاب زین العابدین
تولد مدینه، 25 شعبان
شهادت مدینه ، [[ ۲۵ محرم]]،
محل دفن مدینه، بقیع
خانواده همسران: ام عبدالله

فرزندان: محمد، عبدالله، حسن، حسین اکبر، زید، عمر، حسین اصغر، عبدالرحمن، سلیمان، علی، خدیجه، محمد اصغر، فاطمه، علّیه، ام کلثوم


زندگی نامه

امام سجاد (ع)در سال سی وهشت قمری دیده به جهان گشود ودوران کودکی خود را در شهر مدینه سپری کرد .حدود دوسال از خلافت جدش امیر المؤمنان را درک نمود وپس از آن مدت ده سال شاهد حوادث دوران امامت عموی خویش بود .پس از شهادت امام مجتبی (ع)در سال 50 هجری ،به مدت ده سال در دوران امامت ،پدرش در کنار او قرار داشت . در محرم سال 61هجری در جریان قیام وشهادت پدرش ،در سرزمین کربلا حضور داشت ،پس از فاجعه کربلا ، به امامت رسید ،همراه دیگر اسیران به کوفه وشام برده شد ،ودر این سفر ،سرپرست وتکیه گاه اسیران در کوران مصائب وگرفتاری ها بود .اودر این سفر با سخنرانی های آتشین خود حکومت یزید را رسوا ساخت وپس از بازگشت از شام ،در شهر مدینه اقامت گزید تا آن که در سال 94یا 95هجری به شهادت رسید ودر قبرستان معروف (بقیع )در کنار قبر عمویش به خاک سپرده شد .

پیام آور قیام کربلا

امام سجاد (ع)در فاجعه ی کربلا حضور داشت وپس از شهادت پدرش در راًس باز ماندگان خاندان حسینی ،ابلاغ پیام قیام وشهادت سرخ را به عهده گرفت وبا سخنرانی ها ومناظرات خود ،به افشای چهره ی پلید حکومت اموی و بیدار ساختن افکار عمومی پرداخت .

عصر اختناق

دوران امامت حضرت سجاد علیه السلام مصادف با یکی از سیاه ترین ادوار حکومت در تاریخ اسلام بود .گرچه پیش از آن حضرت نیز حکومت اسلامی دست خوش انحراف گشته،و به یک حکومت استبدادی وخود کامه تبدیل شده بود ،اما زمان امام سجاد(ع)،این تفاوت را با دوره های سابق داشت که سر دمداران حکومت در این زمان به صورت آشکار وبدون هیچ گونه پرده پوشی ، به مقدسات اسلامی دهن کجی می کردند وآشکارا اصول اسلامی را زیر پا می گذاشتند وهیچ کس هم جرات کوچکترین اعتراض را نداشت ، رعب واختناق شدیدی که در جامعه حکم فر ما شده بود و با کنترل وتسلط شدیدی که حکومت جبار اموی برقرار ساخته بود ،هر گونه جنبش و حرکت مسلحانه پیشاپیش محکوم به شکست بود وکوچکترین حرکت از دید جاسوسان حکومت اموی پنهان نمی ماند .

ابعاد مبارزات امام با مظالم ومفاسد

امام سجاد (ع)یک سلسله برنامه های ارشادی وفر هنگی وتربیتی ومبارزات غیر مستقیم را آغاز کرد وبدون آنکه حساسیت حکومت را بر انگیزد که شامل :

  • 1)زنده نگه داشتن یاد وخاطره عاشورا

از آنجا که شهادت امام حسین (ع)ویاران آن حضرت در افکار عمومی برای حکومت اموی بسیار گران تمام شده ومشروعیت آن را زیر سوال می برد ،برای آنکه این فاجعه فراموش نشود ،امام با گریه برشهیدان وزنده نگه داشتن خاطره ی آنان ،مبارزه ی منفی را به صورت گریه ادامه می داد وچنین بر خورد امام با این موضوع نتیجه سیاسی داشت زیرا با یادآوری مکررفا جعه کربلانمی گذاشت ظلم وجنایت حکومت اموی از خاطره ها فراموش شود .

  • 2.پند وارشاد امت

چون امام چهارم در عصر اختناق زندگی می کرد ،نمی توانست مفاهیم مورد نظر خود را به صورت آشکار وصریح بیان کند ،از این رو ازشیوه موعظه استفاده می کرد ومردم را از طریق موعظه با اندیشه درست اسلامی آشنا می کرد واین اندیشه را که در اثر تبلیغات حاکمان جائر در طول زمان به فراموشی سپرده شده یا تحریف گشته بود ،به صورت اول واصیل به یاد مردم می آورد وتوده مردم وجامعه اسلامی را تا هرمقدار که می توانست با حقایق وتعالیم اسلام آشنا می ساخت .

  • 3.تبیین معارف اسلامی ضمن دعا ومناجات

یکی دیگر از شیوه های تبلیغی ومبارزاتی امام سجاد (ع)تبیین معارف اسلام در قالب دعا بود ،زیرا دعاها نقش بزرگی در ساز ندگی ورشد روحی، انسانها دارد .

  • 4. برخورد ومبارزه با علمای درباری

یکی از شور انگیز ترین بخش های زندگی امام سجاد (ع) ،برخورد ومبارزه با سر رشته داران ناشایست فکر وفرهنگ در جامعه اسلامی عصر خویش یعنی فقها محدثان ،مفسران ،قراءوقضات درباری است .زیرا اینان افرادی بودند که فکر وذهن مردم را به سود وقدرت های جور جهت می دادند وآنان را با وضعی که خلفای بنی امیه وبنی عباس می خواستند در جامعه حاکم باشد ،عادت می دادند ونسبت به آن وضع ،مطیع وتسلیم می ساختند وزمینه فکری وذهنی را برای پذیر حکومت آنان فراهم می کردند .

  • 5.نشر احکام وآثار تربیتی واخلاقی

یکی دیگر از ابعاد مبارزه پیشوای چهارم با مظالم ومفاسد عصر خویش ،نشر احکام اسلام وتبیین مباحث تربیتی واخلاقی بود . که امام گامهای بزرگی در این زمینه برداشته به طوری که دانشمندان را به تحسین واعجاب واداشته است که از آن جمله می توان به مجموعه ای به نام" رسالة الحقوق "اشاره کرد که امام طی آن ،وظایف گوناگون انسان را ،چه در پیشگاه خدا وچه نسبت به خویشتن ودیگران بیان نموده است .

  • 6.دستگیری از درماندگان

یکی از ابعاد درخشان زندگانی امام چهارم ،خدمات اجتماعی ایشان در آن عصر تاریک است،امام (ع)هزینه ی زندگی صد خانواده ی تهی دست مدینه را عهده داربود گروهی از اهل مدینه ازنان و غذایی که شبانه به دستشان می رسید ،گذران معیشت می کردند ،اما آورنده ی غذا را نمی شناختند . اما پس از شهادت آن حضرت هنگام غسل دادن جنازه اش ،این کوفتگی توجه حاضران را جلب کرد ووقتی علت آنرا پرسیدند،پاسخ شنیدند :که این اثرحمل شبانه ی کیسه ها وانبان های پر از مواد غذایی به در خانه ی فقرااست . درسیره ی زندگانی امام سجاد (ع)موضوع آزاد سازی بردگان به چشم می خورد ،که امام در این کار انگیزه های والایی داشتد این اقدام نظرتربیتی وانسانی داشته ،بدین معنا که امام بردگان راخریداری کرده مدتی تحت اموزش وتربیت قرار می داد سپس آزادشان می کرد آنان به صورت انسان های نمونه به فعالیت فرهنگی وتربیتی می پرداختند وپس از آزادی نیز ارتباطشان با امام قطع نمی شد .امام هیچ خدمت گزاری را بیش از یک سال نگه نمی داشت .وقتی که برده ای را در اول یا وسط سال به خانه می آورد شب عید فطر اورا آزاد می ساخت ودر سال بعد به جای او شخص دیگری را می آورد وباز اورا در ماه رمضان آزاد می ساخت و این روال تا آخر عمر او ادامه داشت.امام بردگان سیاه پوست را با اینکه به آنان نیاز نداشت ،می خرید وآنان را در مراسم حج به عرفات می برد و آنگاه به سوی مشعر کوچ می کرد ،آنان را آزاد می کرد وجوایز مالی به آنان می داد.[۱]


پانویس

  1. پیشوایی مهدی ، سیره پیشوایان ،قم :نشر موسسه امام صادق (ع)،چاپ سی ام ،1393

منابع

  1. کتاب تاریخ اسلام؛ مهدی پیشوایی
  2. گردآوری صدیقه عالی پور

رده‌ها